นโยบายงานวิจัย /จรรยาบรรณนักวิจัย /ระดับคุณภาพบทความวิจัยตีพิมพ์ /ระดับคุณภาพผลงานวิชาการ /แหล่งทุน /ดาวน์โหลด /ฐานข้อมูลวิจัย /วิเคราะห์-สังเคราะห์งานวิจัย /ลิขสิทธิ์ /ข่าว


นโยบายยาปฏิชีวนะของโรงพยาบาลศูนย์และโรงพยาบาลทั่วไปในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขในมุมมองของเภสัชกรโรงพยาบาล

Author

- สัมมนา มูลสาร ปร.ด.*
วีระพันธ์ เชื้อดวงผูย ภ.บ.**
สมพร สังขฤกษ์ ปวส.สค. (เทคนิคเภสัชกรรม)***


Journal

- วารสารวิชาการสาธารณสุข

Volume

- 24

Year

- 2015

Publication type

- Research article (National)

Page list

- 510-520

Abstract

    การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและเปรียบเทียบการมีและความคิดเห็นของเภสัชกรต่อผลของการมี
นโยบายยาปฏิชีวนะของโรงพยาบาลศูนย์ (รพศ.) กับโรงพยาบาลทั่วไป (รพท.) ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
เป็นการวิจัยแบบภาคตดั ขวาง ผู้ตอบแบบสอบถามเป็นเภสัชกรของโรงพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถติ ิไค-สแควร์
และสถิติที จากแบบสอบถามที่ส่งไป รพศ.25 แห่ง ได้รับการตอบกลับ 14 แห่ง (ร้อยละ 56.0) และส่งไป รพท.69
แห่ง ได้รับการตอบกลับ 22 แห่ง (ร้อยละ 31.9) พบว่าโรงพยาบาลมี นโยบายยาปฏิชีวนะอย่างน้อยที่สุด 2 นโยบาย
มากที่สุด 27 นโยบาย ทั้งนี้นโยบายที่โรงพยาบาลส่วนใหญ่ใช้ 5 ลำดับแรก คือ การให้แพทย์และเภสัชกรมีบทบาท
ร่วมกันในการกำหนดนโยบาย/ข้อกำหนดเกี่ยวกับการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะที่สำคัญ/มีราคาแพง (96.7) การกำหนด
ข้อบ่งใช้ยา (ร้อยละ 86.1) การทบทวนและประเมินการใช้ยา (ร้อยละ 80.6) ข้อกำหนด/การปฏิบัติในการเอายาเดิม
ที่มีผลการรักษาใกล้เคียงกันออกจากบัญชียาโรงพยาบาลเมื่อมียาใหม่เข้ามา (ร้อยละ 75.0)และการมีระบบ/ข้อกำหนด
ให้เภสัชกรตรวจสอบการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะให้เป็นไปตามนโยบายของ โรงพยาบาล (ร้อยละ 69.4)เมื่อเปรียบเทียบ
สัดส่วนการมีนโยบายพบว่า รพศ.มีสัดส่วนของโรงพยาบาลทีมีนโยบายโยบายดังต่อไปนี้สูงกว่า รพท.อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
คือ การกำหนดให้มีการตรวจความไว ของเชื้อหลังจากสั่งใช้ยาปฏิชีวนะที่สำคัญ /มีราคาแพง (ร้อยละ85.7 กับร้อยละ
50.0, p<0.05) การหยุดสั่งใช้ยา อัตโนมัติสำหรับยาปฏิชีวนะที่สำคัญ/มีราคาแพงในการรักษาการติดเชื้อที่ยังไม่มีผล
การตรวจสอบความไว (ร้อยละ 28.6 กับร้อยละ4.6, p=0.030) การให้ห้องจ่ายยาหหยุดจ่ายยาที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด
ของโรงพยาบาลแม้ผู้ป่วยจะได้รับยาไปก่อนบางส่วนแล้ว (ร้อยละ 42.9 กับร้อยละ 13.6, p<0.05) และการให้ห้อง-
จ่ายยาแจ้งผู้มีอำนาจตัดสินใจในกรณีที่แแพทย์ผู้สั่งใช้ยาไม่ยอมแก้ไขให้เป็นไปตามข้อกำหนดของโรงพยาบาล (ร้อยละ
50.0 กับร้อยละ 4.6, p<0.05) ทั้งนี้ผู้ตอบแบบสอบถามเห็นว่าโดยภาพรวม โรงพยาบาลมีนโยบายยาปฏิชีวนะ
เหมาะสม/เพียงพอแล้ว (3.5±0.9 คะแนน จากคะแนนเต็ม 5 คะแนน) และนโยบายยาปฏิชีวนะมีผลทำให้เกิด
การสั่งใช้ยาที่เหมาะสม (3.1±0.9 คะแนน จากคะแนนเต็ม 5 คะแนน) การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า รพศ.และ รพท.
ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขยังมีจำนวนนโยบายยาปฏิชีวนะที่ต่างกันมีความเหมาะสมในการสั่งใช้ต่างกัน และบางแห่ง
มีจำนวนนโยบายที่น้อยเกินไป การพิจารณาเพิ่มจำนวนโยบายยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่โรงพยาบาล
บางแห่งควรจะได้พิจารณาดำเนินการเพื่อเพิ่มการสั่งใช้ยาที่สมเหตุสมผล และลดค่าใช้จ่ายด้านยาปฏิชีวนะ


Keywords

    นโยบาย, ยาปฏิชีวนะ, โรงพยาบาลศูนย์, โรงพยาบาลทั่วไป, กระทรวงสาธารณสุข